تازيانه بزنند و زندانى كنند و يا از دم تيغ بگذرانند . در رأس آن بىگناهان ، سادات علوى بودند كه چيزى جز عدالت اجتماعى نمىخواستند . خلفاى عبّاسى به جمع كنندگان زكات سفارش مىكردند كه خشونت به خرج دهند و نسبت به كشاورزان ، صنعتگران و صاحبان صنايع بىرحمى نمايند . در نتيجه جمع كنندگان زكات با تازيانه بدنهاى مردم را تباه مىكردند و آنان را به فساد مىكشيدند . ( 1 ) 10 امّا تحقيق در تاريخ اسلام بايستى بدرستى و بدور از تعليمات و تمايلات نقلى صورت گيرد ، زيرا تاريخ موضوعات بسيارى دارد كه حقيقت را پنهان مىكند و واقعيت را مخفى مىسازد . بنابراين بر ما واجب است كه به منظور تشخيص حق از باطل و راستى از كذب ، كوشش بيشترى به خرج دهيم . يك نمونه از اين موضوعات ، نسبتها و عنوانهاى بزرگى است كه به امويان و خلفاى عبّاسى داده‌اند ؛ عناوينى مانند « جانشينان خدا در روى زمين » . در حالى كه اصل اين عنوان نشان‌دهندهء عدالت مشروع و مطلوب است . پناه مىبرم به خدا از دادن چنين القابى به اشخاصى چون يزيد ، وليد و ديگر سلاطين بنى عبّاس كه زندگى مردم را به دوزخى غير قابل تحمّل تبديل كرده بودند . برخى از مورّخان و مؤلّفان فكر مىكنند كه معيار برترى يك شخص و مقام تنها به نشستن بر تخت حكومتى و به دست گرفتن عنان اختيار مردم يك كشور است ، در حالى كه اين انديشه صحيح نيست . از نظر اسلام معيار برترى يك شخص به خدماتى بستگى دارد كه او نسبت به جامعه‌اش در زمينه‌هاى اقتصادى ، فرهنگى ، امنيتى و رفاه مردم انجام مىدهد . اگر مورّخان و مؤلّفان ، سلاطين را از اين القاب محروم مىساختند